Deniz ufkunda bu top sesleri nerden
geliyor
Barbaros belki donanmayla seferden geliyor
Adalardan mı Tunus’tan mı Cezayir’den
mi
Hür ufuklarda donanmış ikiyüz pare gemi
Yeni doğmuş aya baktıkları yerden
geliyor
O mübarek gemiler hangi seherden geliyor.
Yahya Kemal Beyatlı
BARBAROS
(1467 - 4 Temmuz 1546)
Barbaros Hızır Hayreddin Paşa, Osmanlı devletinin en ünlü kaptan-ı deryası olup XVI. asırda Akdeniz’i Türk egemenliğine hediye etmiştir.
Ağabeyi Oruç ile Kuzey Afrika kıyılarında korsanlık yaparken ünü Akdeniz’ e yayılmıştı. Ağabeyi’nin 1528’de ölümü üzerine Cezayir’de bir devlet kurdu. Ardından Osmanlı devletine katılıp kaptan-ı deryalığa atandı. Ege adalarının tamamını aldı. 27 Eylül 1538’de Preveze’de Andrea Doria komutasındaki Müttefik Haçlı Donanması’nı yenerek Akdeniz hakimiyetini ele geçirdi.
Onun devrinde Türk denizciliği ilk defa ciddi bir teşkilat ve etkin bir güce kavuştu. Türbesi İstanbul Beşiktaş’tadır.
Barbaros’un yerli ve yabancı değişik ressamlar tarafindan pek çok tablosu yapılmıştır. Bunların hemen tamamında Barbaros, beden, yüz şekli, kıyafet, silah, sarık kebkebi vb. yönlerden değişik hataları içerir(1). Hüsnü Tengüz’ün çizdiği bu resim ise Barbaros’u hemen her yönden tarihi kaynaklara uygun biçimde göstermektedir. Aynı resim Donanma Mecmuası’nın 80. sayısı kapağında (23 Temmuz 1917) da bu kayıtla yer almıştır.
(1) Bu konuda detaylı bir inceleme için bkz. H.Kazım. Barbaros Hayreddin, (Çev.İ. Pala), Deniz Kuvvetleri Dergisi Sayı 560, Temmuz l994 S.41-48.